Katedra św. Janów jest jedną z najstarszych i najważniejszych świątyń Ziemi Chełmińskiej. To tu w 1473 roku ochrzczono Mikołaja Kopernika, a przez wieki odbywały się uroczystości z udziałem królów i dostojników. Jej monumentalna gotycka forma, bogate wyposażenie i burzliwe dzieje czynią ją kluczowym świadectwem historii Torunia.
- Budowę świątyni rozpoczęto w II połowie XIII wieku, niedługo po lokacji Starego Miasta Torunia.
- Pierwszym wzniesionym elementem było prostokątne prezbiterium, które stanowiło zaczątek późniejszej fary staromiejskiej.
- Pod koniec XIII wieku przystąpiono do budowy trójnawowego korpusu, początkowo niższego i węższego niż obecny. Ślady pierwotnej konstrukcji zachowały się na wschodniej ścianie kościoła.
- W XIV wieku świątynia była systematycznie powiększana.
- W I połowie XIV wieku powstało obecne prezbiterium, w którym zachowały się gotyckie malowidła z tego okresu, przedstawiające patronów kościoła.
- W roku 1351 pożar zniszczył część budowli, co wymusiło prace naprawcze i dalszą rozbudowę.
- Do naw bocznych dobudowano ciągi kaplic, znacząco poszerzając bryłę kościoła.
- W XV wieku fara świętojańska osiągnęła swój ostateczny gotycki kształt.
- Kościół wydłużono do 56,2 m, dodając od zachodu jedno przęsło i zamykając je wieżą.
- W 1406 roku zawaliła się wcześniejsza wieża. Wkrótce rozpoczęto budowę nowej, którą do roku 1433 prowadził mistrz Jan Gotland. Nowa wieża osiągnęła 52 m wysokości i do dziś dominuje w panoramie Torunia.
- W końcu XV wieku ukończono sklepienia nawy głównej, a wnętrze wzbogaciło się o liczne dzieła sztuki gotyckiej.
- W latach 1530–1583 kościół przejęli protestanci; przez kolejne 13 lat świątynia była użytkowana wspólnie przez katolików i luteran. W tym czasie pobielono wnętrze, zakrywając średniowieczne polichromie.
- Od 1596 roku do 1772 roku kościół znajdował się w rękach jezuitów, którzy nadali mu nowe wyposażenie i funkcje duszpasterskie.
- Po kasacie zakonu jezuitów świątynia ponownie stała się farą Starego Miasta.
- W 1992 roku papież Jan Paweł II podniósł ją do rangi katedry diecezji toruńskiej, co potwierdziło jej historyczne znaczenie jako najważniejszego kościoła Torunia.
